26 آذر 1393
انتقاد برخی کارشناسان از اقدام اخیر شورای عالی اطلاع‌رسانی

اقدام اخیر دبیرخانه شورای عالی اطلاع‌رسانی که با راه‌اندازی سامانه اسکورم‌سازان مدعی ارائه قابلیتی جدید در عرصه آموزش الکترونیکی و برطرف کردن تحریم‌ها در دست‌یابی به نسخه‌های جدید اسکورم شده است با انتقاد برخی از متخصصان این حوزه مواجه شد.

روح الله دماوندی کمالی از فعالان فناوری‌های آموزشی با انتشار یادداشتی انتقادی در وبلاگ گروه پژوهشی شیوه‌های نوین یادگیری ضمن نادرست خواندن ادعاهای فنی مطرح شده از سوی مجری این طرح، استفاده تبلیغاتی یک شرکت خصوصی از امکانات دولتی،‌ استفاده از فناوری منسوخ شده، ناکارآمد بودن طرح و نداشتن ویژگی‌های مشابه خارجی را از جمله نقاط ضعف این اقدام برشمرده است.

متن این یادداشت چنین است:

خبر واقعا جالب و هیجان انگیز بود: محدودیت ناشی از تحریم‌ در آموزش الکترونیکی برداشته شد!

سامانه جامع ساخت و اجرای محتوای آموزش الکترونیکی ارائه شد

خلاصه خبر:
با راه‌‌اندازی سامانه جامع ساخت و اجرای محتوای آموزش الکترونیکی محدودیت ناشی از تحریم‌ در آموزش الکترونیکی برداشته شد
سامانه جامع ساخت و اجرای محتوای آموزش الکترونیکی مبتنی بر استاندارد اسکرم، به عنوان قابلیتی جدید در عرصه آموزش الکترونیکی، ارایه شد.

آیا واقعا خبر صحیح است؟

قسمت هایی  از متن خبر را با هم مرور کنیم: به دلیل مشکل تحریم، نسخ به روز موتور اسکرم به طرق قانونی به ایران داده نمی‏شود. در مواردی هم که دسترسی به چنین نسخی در کشور امکان‌پذیر شده، امکان استفاده از قابلیت‏هایی مهم همچون (Sequencing & Navigation) که مهم‌ترین قابلیت اسکرم ۲۰۰۴ به‏‌شمار می‌‏آید، در آنها موجود نیست.

۱- در زمینه استاندارد اسکرم تحریمی برای ایران وجود ندارد، سازمان ADL‌ به عنوان متولی اسکرم هیچگونه محدودیتی برای ایران قائل نشده، دسترسی به فایل ها و مقاله های کاملا آزاد می‌باشد. حتی خود من بطور مداوم با تیم توسعه xAPI‌ در ارتباط هستم و در وبینار های تخصصی آن‌ها شرکت میکنم و بسیار از پیگیری یک ایرانی استقبال کردند.

۲- شرکت  Rustici بعنوان متولی فنی در زمینه اسکرم واقعا شرکتی فوق العاده خوش‌فکر هست، خود آقای راستیسی هر وقت هر کسی از هر کشوری ایمل بزنند جواب می‌دهند حتی در شبکه اجتماعی لینکدن خیلی دوستانه پیگیر هر مشکلی در زمینه اسکرم یا تین‌کن می‌شوند. حتی آقای Andy Whitaker از شرکت راستیسی در صورت نیاز هرکجای دنیا باشید با شما تماس می‌گیرند!!

۳- اینکه شرکتی یا سازمانی علاقه ندارد پول بدهد و مجانی و کرک شده از محصولات اسکرم استفاده کند واقعا نام تحریم بر آن گذاشتن به دور از انصاف است، همین الان شما می‌توانید لایسنس اسکرم انجین را از شرکت راستیسی نسخه ۲۰۱۴.۱ را بخرید [لینک] . برای امتحان هم شده یک ایمیل بزنید.

۴- اطلاعات فنی استاندارد اسکرم بر بستر نت موجود است، هر سازمانی یا شرکتی اگر از نظر علمی توانایی لازم را داشته باشد می‌تواند با استفاده از همین اطلاعات محصولات بر مبنای استاندارد اسکرم بسازد.

۵- خود سازمان ADL ‌هم قبول داشت نسخه اسکرم ۲۰۰۴ واقعا پیچیده و بلا استفاده شده(بخاطر همین TinCanAPI یا xAPI‌ را بوجود آورد) قابلیتی همچون Sequencing & Navigation در نسخه ۲۰۰۴ بطور واقعی در هیچ محتوایی استفاده نشده است (پیشنهاد هم می‌کنم استفاده نکنید!!).

و اما بعد…

وقتی دبیرخانه شورای عالی اطلاع‌رسانی از یک شرکت حمایت می‌کند و این طرح را تحت ساب دامین خود اجرایی می‌کند حتما طرح فوق العاده و واقعا کابردی است!! میخواهم بدون جانبداری از لحاظ فنی و تجاری این طرح را بررسی کنم.

 ۱- اینکه چقدر این سامانه توانایی کاری دارد بماند(بشخصه نتوانستم استفاده مفید کنم و تست هایی را انجام دهم) ولی چرا شورای عالی اطلاع‌رسانی باید یک محصول تجاری را تحت ساب دامین خود تعریف کند؟ مگر شورای عالی اطلاع‌رسانی تبلیغات هم قبول می‌کند؟ این محصول واقعا بطور رایگان هیچ پنل منطقی نمی‌دهد فقط پنل تست به ازای چند کاربر دارد.

۲- اگر کمی انصاف داشته باشیم ایده بسیار خوب و منطقی می‌باشد ولی پول دادن برای این سامانه منطقی نمی‌باشد(با این قیمت های موجود). میتوان با هزینه ای کمتر سامانه ای بهتر با دسترسی و امکانات بیشتر فراهم کرد.

۳- الان تقریبا تمام محصولات تولید محتوای الکترونیکی خروجی استاندارد اسکرم را دارند مانند کپتیویت یا استوری‌لاین و غیره. آنقدرها هم استاندارد اسکرم و استانداردسازی محتوا دور از دسترس نیست! و حتی LMS ‌های متن باز موجود هم کم نیست(همه بلا استثنا اسکرم را پشتیبانی می‌کنند).

۴- ایده سامانه مذکور بطور دقیق کپی برداری ناقص از سامانه SCORM Cloud شرکت راستیسی می باشد، چند سال قبل در همین وبلاگ امکانات آن را توضیح دادم. اگر با شرکت راستیسی در تماس باشید بسیاری از امکانات SCORM Cloud را بصورت مجانی برای شما باز خواهند کرد(کافی ست ایمیل بزنید).

۵- در قسمت درباره اسکرم این سامانه نوشته شده است:«شرکت روستیسی اخیراً ورژن دیگری از موتور اسکرم را تحت عنوان «تین کن» (Tin Can) به بازار عرضه نموده و بر آن اساس، خیلی‏ ها بر این باورند که زمزمه ‏ی منسوخ شدن اسکرم می‏ آید که این برداشت درست نیست؛ چرا که تنها بر تکنولوژی و امکانات اسکرم افزوده شده و دستورالعمل‏ ها کماکان به قوت خود باقی مانده است. نظر به اینکه تین‏ کن از قابلیت ایمپورت نمودن ورژن‏های قبلی اسکرم برخوردار می‏ باشد، این مورد تاثیری بر جوانب مربوط به اجرا در آوردن محتواهای مبتنی بر ورژن‏ های پیشین نخواهد داشت.» بهرحال اینکه تین‌کن ورژنی از اسکرم نیست شکی در آن نیست این شرکت باید اطلاعات خود را به روز کند!

۶- چه بخواهیم یا نخواهیم دوران استاندارد اسکرم گذشته است(آقای راستیسی و پولتراک بعنوان خدایان اسکرم اعتراف کرده اند) اگر این سامانه قابلیت TinCanAPI یا xAPI ‌را داشت یا حتی یک LRS  ساده بود واقعا جای تقدیر و تشکر داشت ولی با این امکانات بلا استفاده خواهد ماند.

۷- رابط کاربری سامانه(نسبت به سامانه های آموزش الکترونیکی) بنظرم نمره قبولی داشت :)

حال چند پیشنهاد دوستانه و کمی از دیدگاه یک متخصص در زمینه آموزش الکترونیکی:

۱- سامانه مذکور بهرحال از امکانات دولتی دارد استفاده می‌کند پس مشخصا باید امکانات رایگانی داشته باشد و اطلاعات فنی و علمی بهتری ارائه دهد.

۲- بهتر است قیمت ها خیلی کاهش پیدا کند یا برای قشر خاصی مانند معلمان آموزش و پرورش تخفیف ویژه ای داشته باشد.(قیمت ها اصلا منطقی نیست)

۳- بیزنس‌پلن سامانه کلا اشتباه طراحی شده است.

۴- این سامانه واقعا بدون تکنولوژی تین‌کن(xAPI) بلا استفاده ست، باید حداقل یک LRS داشته باشد.

۵- کپی برداری از یک ایده خارجی مانند SCORM Cloud بد نیست ولی باید حداقل امکانات آن را داشته باشد یا حتی پرفورمنس در حد آن

درآخر اگر باید بگویم تحریم در زمینه آموزش الکترونیکی برای ایران وجود دارد و واقعا دردناک است،  مانند عدم امکان استفاده از آکادمی خان یا Google Classroom و …
ایکاش در زمینه برداشتن این تحریم ها سعی کنیم نه با اخبارسازی نادرست و رپورتاژ بهره برداری تجاری کنیم.

منبع :  
مسیر فناوری اطلاعات کلیه حقوق مادی و معنوی برای نویسنده محفوظ است.